Bán gà mái tân châu

Tìm hiểu về giống gà đuôi dài phoenix hay yokohama ở châu Âu

Tìm hiểu về giống gà đuôi dài phoenix hay yokohama ở châu Âu

Đây là lược sử bằng hình ảnh và văn bản – mà tôi thu thập được – về thời kỳ đầu của giống gà đuôi dài phoenix hay còn gọi là yokohama ở châu Âu.



Đây là lược sử bằng hình ảnh và văn bản – mà tôi thu thập được – về thời kỳ đầu của giống gà đuôi dài phoenix hay còn gọi là yokohama ở châu Âu. Những cá thể nhập khẩu đầu tiên được biết rất yếu ớt và không ổn định. Việc lai xa được thực hiện ngay sau đó với nỗ lực tuyệt vọng nhằm duy trì nguồn gien của giống gà đuôi dài. Hugo du Roi là nhân vật lịch sử nổi bật nhất mà tôi có thể phát hiện ra, nhưng tôi có cảm nhận mạnh mẽ rằng các nhà lai tạo người Anh sẽ bước ra khỏi nơi mai danh ẩn tích, để một ngày nào đó, tên người Anh sẽ góp phần vào lịch sử giống gà này.

Tôi xin trình bày bản sao một bức thư cực kỳ thú vị, viết vào năm 1997, mà Julia Keeling gửi cho tôi từ đảo Isle of Man, vương quốc Anh, về việc đăng ký giống gà yokohama.

Vì việc đăng ký mới này, tôi đang trong quá trình tổng hợp tình hình chung về số lượng cá thể cùng với màu sắc, kích thước và kiểu mồng. Nếu có nhà lai tạo giống gà yokohama nào chưa nhận được mẫu báo cáo thì hãy liên với tôi. Tôi sẽ công bố kết quả dựa vào số lượng các báo cáo phản hồi.

Mọi người thường thắc mắc đâu là “phoenix” còn đâu là “yokohama”. Câu trả lời đó là, ở nước Anh, tất cả gà đuôi dài Nhật Bản lớn bé đều là yokohama – mặc dù bạn sẽ thấy nhiều sách vở và bài viết, cả trong quá khứ lẫn hiện tại, vẫn cố gắng nói khác đi. Chẳng hạn, cuốn “’Bantams In Colour” do nhà Domestic Fowl Trust xuất bản năm 1984 có quá nhiều sai sót, nhất là với một cuốn sách được viết vào thời hiện đại – hình yokohama bantam màu điều (black/red) lại được ghi chú là “phoenix chuối lửa” (golden ducwing).

Cuốn sách tiếp tục lý giải “đừng nhầm lẫn với yokohama, một giống gà thuần. Ở Anh, phoenix đôi khi bị nhầm với yokohama.” Nó cũng phát biểu rằng màu chuối bạc (silver duckwing) và chuối lửa là những màu lông duy nhất, màu vàng là màu chân duy nhất, và rằng mồng dâu (pea) là lỗi. Trên thực tế, chân có thể vàng, lục hay lam nhạt (màu vàng chỉ xuất hiện ở những con lông mã đỏ), và mồng có thể là mồng lá , mồng dâu hay mồng trích (walnut). (Tai có thể trắng hay đỏ, màu đỏ chỉ xuất hiện ở những con lông mã đỏ – theo tiêu chuẩn mới được tóm tắt gần đây trong Poultry Club Standards).

Lần tìm về những xuất bản sớm hơn – Cuốn “Poultry for Prizes and Profit” của Long (1895) ghi nhận việc lai tạo giống gà “phoenix” của những tay chơi người Đức, những người “lai xa với giống gà yokohama” và đoạn về giống gà yokohama viết “… tương tự như giống phoenix ở một số đặc điểm, nhưng… lông của chúng không có xu hướng mọc dài như ở phoenix.

Giống gà này không có những tiêu chuẩn cụ thể để được xem như là một giống gà đặc trưng hay riêng biệt.” Tuy nhiên, vào năm 1911, trong bài hiệu đính cuốn “Book of Poultry” của Wright, Lewer phát biểu rằng “vào năm 1878, những con gà xuất xứ từ Nhật Bản xuất hiện ở Đức, và hai năm sau ở Anh… một số được trưng bày như là yokohama, số khác như là phoenix, nhưng những so sánh kỹ lưỡng về ngoại hình… không thể chỉ ra bất kỳ khác biệt nào ngoài đôi chút khác biệt về màu lông…

Những con gà như vậy thỉnh thoảng được trưng bày như là “gà chọi Nhật Bản” kể từ năm 1872. Rất nhiều tên gọi được sử dụng. Tên mà người Đức đưa ra, “phoenix”, hầu như không truyền tải ý nghĩa gì và tên “gà đuôi dài Nhật Bản” quá lại chung chung. Một số người cố gắng sử dụng tên “shinowaratao” nhưng tên gọi giống gà “yokohama” đã trở nên quen thuộc.” (tình cờ, vào năm 1911, một câu lạc bộ chuyên nuôi giống gà yokohama được thành lập và tiếp theo đó nhiều thể loại và triển lãm được tổ chức).

Vào năm 1915, cuốn “Poultry Manual” của ngài T.W.Sturges nói về giống gà yokohama như sau “thường được gọi là gà Nhật đuôi dài hay phoenix” và vào năm 1921, cuốn “Cyclopedia of Poultry” của Hicks phát biểu rằng “một trong những đặc điểm riêng biệt của giống gà yokohama là mồng dâu, vốn cực kỳ mạnh mẽ về tính khí và hình dạng và là giống gà chọi của Nhật Bản (giống gà đòn shamo không xuất hiện ở Anh mãi cho đến những năm 1970).

Giống gà phoenix hay đôi khi còn được gọi là gà đuôi dài Nhật Bản, lại thường có mồng lá”. Tuy nhiên, cũng bài viết đó phát biểu rằng “gà yokohama có thể có mồng dâu hay mồng lá, và gồm các biến thể nhạn, chuối, chuối lửa và bông.” Tiêu Chuẩn Câu Lạc Bộ Gia Cầm (Poultry Club Stadards) những năm sau đó (1922) quy định gà yokohama mồng dâu hay mồng lá đều được chấp nhận (mồng dâu chỉ xuất hiện ở những con lông mã đỏ) và không đề cập gì đến “phoenix”.

Cuốn sách xuất bản mới gần đây “’Japanese Long-Tailed Fowl” của J.Batty vào năm 1994 vẫn còn phát biểu “yokohama và phoenix tương đối phổ biến ở Anh” – gà “vai đỏ” được gán tên yokohama và gà có màu gà chọi được gán tên phoenix. Sách cũng nói rằng gà phoenix có mồng lá mặc dù đoạn sau lại nói “luôn có sự nhầm lẫn giữa phoenix với yokohama” nhưng ở Anh hiện nay, Câu Lạc Bộ Gia Cầm (Poultry Club) coi cả hai như là yokohama.

Sách cũng có phần tham khảo về onagadori, giống gà đuôi cực dài của Nhật, mà chúng phải được nuôi trong chuồng bảo vệ đặc biệt với mục đích giúp đuôi phát triển đến chiều dài không tưởng là 10 m – những tấm hình trong bài viết của Frank Ogasawara đăng trên tạp chí National Geographic tháng 12 năm 1970, hay trong sách tiếng Đức “Schoene Janpaner-, Phoenix- und Zwergphoenix-Huehner” của Rolf Ismer (1989). Sách này cũng có những hình ảnh tuyệt vời minh họa sự khác nhau giữa lông đuôi của onagadori với phoenix (hay yokohama đối với người Anh). Có một số onagadori ở Anh nhưng rất ít con được đem trưng bày.

Tôi hy vọng bài viết này không tạo thêm nhiều ngộ nhận nữa – tuy có rất nhiều thông tin trái ngược mà tôi chỉ ra ở đây.

Phải luôn ghi nhớ rằng, giống gà yokohama được đánh giá chủ yếu dựa trên số lượng, chất lượng và độ dài của lông đuôi và lông cổ với 45% điểm số. Kiểu và cân nặng chiếm hơn 20% điếm số – màu sắc chỉ chiếm 5% và đầu 10% (còn lại là kích thước 10%, điều kiện 5% và chân 5%).





May thay, chúng ta sưu tầm được những tấm ảnh này từ chương trình lai tạo của Hugo du Roi. Ngài du Roi là chủ tịch Hội Gia Cầm Đức và là người sưu tầm giống gà đuôi dài mới du nhập (có lẽ là gà onagadori gốc), ông ủng hộ tên “phoenix” vì đó là loài chim huyền thoại và nổi tiếng. Nỗ lực lai tạo của ông đã tạo dựng nền tảng cho giống gà đuôi dài ở lục địa châu Âu. Gien lông đuôi cực dài “gt”, vốn phát xuất từ gien không thay lông (non-moulting) của giống gà onagadori, được duy trì qua mấy chục năm trời lai tạo. Gien không thay lông “nm” bị mất sau thời thế chiến, nhưng điều may mắn tuyệt diệu là giống gà đã không bị tuyệt chủng cùng với kiểu tư duy thực dụng vào thời đó.

Những con gà trong hai tấm ảnh chụp từ đầu thế kỷ 20 thể hiện kiểu mồng dâu ba khía, lông mã, lông phụng rất dầy và dài.

Hai tấm ảnh lịch sử khác về những con gà hậu duệ từ chương trình lai tạo của ngài du Roi. Chúng là những ví dụ rõ nét về chất lượng đuôi rất cao vào thời đầu thế kỷ 20. Màu của con gà trống điều trông đậm hơn so với yêu cầu của trọng tài trong các cuộc triển lãm ở lục địa châu Âu ngày nay. Con gà chuối ở dưới thể hiện lông cổ không có vạch đen ở chính giữa, một đặc điểm của giống gà onagadori ngày nay. Hầu hết gà phoenix ở châu Âu đều có vạch giữa.





Khi những con phoenix/yokohama đầu tiên được đem triển lãm ở Đức và toàn châu Âu đã gây ra một chấn động. Hình vẽ ở dưới mô tả một con gà trống với lông phụng đột biến, lông mã và lông cánh dài. Hình vẽ ở dưới và hình chụp ở trên có kiểu hình rất tương tự.



Bộ lông nổi bật của hậu duệ giống gà đuôi dài Nhật Bản, phoenix/yokohama, chiếm được cảm tình của công chúng, thể hiện được hình ảnh của giống gà và tạo niềm cảm hứng cho các họa sĩ nhờ vẻ đẹp của chúng.

ANH QUỐC – ĐẦU THẾ KỶ 20

Ở nước Anh, chương trình lai tạo giống gà đuôi dài cũng tương tự như ở lục địa châu Âu, nhưng không khắt khe về màu sắc, kiểu mồng hay màu chân. Hai tấm hình ở dưới thể hiện rõ nét những con gà chọi màu chuối, mồng dâu với rất nhiều máu gà đòn châu Á (như ở gà yokohama “vai đỏ”). Kiểu hình “yokohama” ở Anh có lẽ gần với những con được nhập khẩu ban đầu hơn là dạng phoenix mồng lá, tai trắng đặc trưng. Hai tấm hình dưới đây là một minh chứng nổi bật cho đẳng cấp của giống gà đuôi dài vào đầu thế kỷ 20. Mỗi tấm đều thể hiện xu hướng ban đầu của giống gà: kiểu hình gà chọi và dạng mồng lá dài, diễm lệ hơn.





HÀ LAN – ĐẦU THẾ KỶ 20

Tôi tìm thấy những hình này trong một cuốn sách tiếng Hà Lan vào cùng giai đoạn với những ví dụ ở trên. Xin lưu ý rằng lông mã bị ngắn một cách “đột ngột”.

Những hình này minh họa kiểu hình màu gà chọi yokohama/phoenix như chúng ta thấy cho đến tận những năm 1970 khi giống gà onagadori được lai xa thành nhiều dòng ở Đức và lai xa nữa với gà lơ-go (leghorn), gà mã lai, krueper, modern english game, old english game và bantam phoenix. Tôi không rõ trái trứng to tướng như trứng đà điểu có ý nghĩa gì. Chắc chắn họa sĩ không thể cho rằng trái trứng to như vậy lại liên quan đến giống gà!? Đây là một bằng chứng nữa cho thấy kiểu gien lông mã dài “sg” hoàn toàn độc lập với gien tác động lên chiều dài lông đuôi và lông phụng.

Hướng dẫn nuôi gà tre Tân Châu

Hướng dẫn nuôi gà tre Tân Châu

Là một giống gà tre nhỏ, có nguồn gốc từ vùng rừng núi An Giang. Ban đầu được những cư dân mới vùng này nói chung và dân Tân Châu nói riêng thuần dưỡng, Tân Châu là địa phương phát triển giống gà cảnh này trước tiên. Sau đó được giới chơi gà cảnh Long Xuyên cùng nuôi dưỡng, lai tạo và phát triển để có được giống gà tre khá thuần chủng hiện nay. Do có nhiều đặc điểm đặc thù so với các giống gà tre khác, nên giới gà cảnh An Giang đã đặt thêm địa danh Tân Châu vào để phân biết với các giống gà tre nhỏ vùng khác.

Khi bộ chuẩn gà trẻ đã có, giới chơi gà tre cảnh Tân Châu bắt đầu phân hoá và thú chơi gà tre cũng đi vào quy củ. Giới chơi gà chia ra thành hai trường phái: Gà tre Tân Châu chân vừa và gà tre Tân Châu chân ngắn. Trong hai trường phái ấy tiếp tục phân thành 3 nhóm: Nhóm thượng đẳng chơi gà chuẩn, có thể thi đấu. Nhóm trung lưu, chơi gà có hình dáng đẹp và nhóm bình dân chỉ cần gà tre Tân Châu để ngắm và nghe tiếng gáy.



Gà tre Tân Châu có vóc dáng gần giống với gà rừng như nhỏ con, thấp, trọng lượng tối đa chỉ đạt mức trên dưới 700-800g đối với con trống và 600-700g đối với con mái. Tuy nhỏ con nhưng gà tre lại có giá trị khá cao trên thị trường bởi những nét độc đáo của nó trong cái thú nuôi làm cảnh …

Gà cảnh có nhiều chủng loại và xuất xứ khác nhau. Tuy nhiên, giới đam mê gà cảnh thường chơi gà tre Tân Châu bởi đây là giống gà thuần chủng Việt Nam có hình dáng nhỏ nhắn, dễ nuôi và rất ít bị bệnh. Người chơi mê gà tre bởi chúng có khá nhiều màu sắc và tiếng gáy nhẹ nhàng. Gà tre có điểm hay là đúng 3 giờ sáng mới gáy, sau đó cứ cách một tiếng đồng hồ lại cất tiếng gáy, mỗi lần gáy vài phút liên tục.

Nuôi gà tre không khó, có thể tận dụng những khoảng trống trong nhà như góc sân, mái hiên … Chỉ cần đóng một chiếc chuồng được bao lưới thép mắt cáo nhỏ với chiều dài 1,5m và chiều rộng cỡ 1m chia thành ngăn, có lót ổ rơm cho gà mái đẻ là đã có thể đủ nuôi một đàn dăm bảy con.

Gà tre không chỉ là niềm vui nuôi vật cảnh ở những nơi có mảnh vườn rộng để thả gà. Mà tại ngay những thành phố đông đúc, việc chơi gà tre cảnh cũng hết sức sôi nổi. Càng sống chật chội, người ta lại càng khát khao những thú vui gắn liền với thiên nhiên, mang lại cảm giác thư thái.

Lựa chọn gà tre Tân Châu

Tuy nuôi gà tre dễ hơn so với các loại chim, cá cảnh bởi không tốn nhiều công chăm sóc nhưng muốn có một chú gà ưng ý người chơi cũng phải đầu tư khá nhiều thời gian.

Để chọn được một cặp gà trống đẹp (gồm con trống và con mái) có nhiều cách, người chơi có thể mua lại, trao đổi với những người cùng chơi hoặc tự tay cho ấp trứng, sau đó chọn ra những con tốt để chơi và làm giống. Người đam mê gà thực thụ thường chọn cách thứ hai, bởi ai cũng muốn tự tay nuôi nấng, chăm sóc những chú gà theo sở thích ngay từ khi chúng vừa chào đời. Nói đến con gà tre cảnh, người chơi chọn những con có vóc dáng nhỏ như gà rừng, trọng lượng thường từ 600-800g với con trống và 500-700g với con mái, con gà càng nhỏ thì càng quý, giá trị của gà tre cảnh xuất phát từ những nét độc đáo của giống gà này.

Như những giống gà khác, bộ lông của con trống có thể có nhiều màu sắc khác nhau, nhưng phổ biến nhất là những màu: điều (tía), chuối, bạch nhạn, khét, bông, các màu ô đen tuyền hay ngũ sắc thì hiếm hơn. Nhưng với gà tre thì con trống trông có nét láu cá: hay cánh sệ xuống, tướng đi khệnh khạng, vẻ kiêm mạn thấy rõ.

Gà được chọn làm gà cảnh thường là gà trống bởi hình dáng oai vệ của chúng. Một coi gà tre trống đẹp phải hội tụ được nhiều điểm như đầu nhỏ, hai mặt nhỏ và lanh lợi, thân hình thẳng, lông cổ phủ lưng, cánh hơi xệ dài chấm chân, phao câu lớn và liền vào thân, gà lùn, chân vuông, lông đuôi cong xoè đều mọc chênh chếch khoảng 45 độ.



Nhìn chung những tính năng chủ yếu để dùng làm gà cảnh phải là:

Đối với gà trống:
Tính khí: Thân thiện với người, con trống có tính phân chia vùng lãnh thổ, không hung hãn, nhưng có tính hiếu chiến khi giáp mặt nhau.
Đầu: Đầu nhỏ gọn, có 2 loại mồng là mồng dâu và mồng trích, mắt sáng lanh lợi, thường có râu, mỏ ngắn, hai tích nhỏ chiều dài tích không quá 1,5cm.
Đuôi: Lông đuôi nhiều, phân bố thành nhiều lớp, tối thiểu là 3 lớp, đuôi dài, bản đuôi khá rộng, cong xuống mặt đất (phụng vỹ), hướng đuôi từ phao câu lệch không quá 45 độ so với phương ngang, lông đuôi cao không vượt quá đầu.
Thân: Thân tương đối ngắn, ngực rộng, thịt hồng hào, hướng từ ức xuống chân dốc tối đa 45 độ so với phương ngang.
Cánh: Cánh có khuynh hướng khuỳnh ra, dài không quá thân, cánh che ít nhất 2/3 cẳng chân tính từ trên xuống (ở trạng thái bình thường đối với gà trưởng thành).
Chân: Chân hơi vuông, vảy đều đặn, có độ cao vừa, chiều dài cẳng chân ngắn hơn chiều dài xương đùi (tỷ lệ hai xương cẳng chân và xương đùi từ 6:10 – 8:10, không chấp nhận những con dưới tỷ lệ này, hoặc trên). Có 4 ngón chân, 3 ngón phía trước dài và 1 ngón phía sau ngắn tạo thành thế đứng vững chắc. Chấp nhận tất cả màu chân.
Lông: Mịn màng, bóng, che kín toàn thân, chia làm 3 phần:
Lông thân: mịn, dày, ôm sát thân
Lông cổ: dày, mềm, mịn, phủ từ ót đến một phần của lưng
Lông mã lưng: mềm mịn, suông, dài gần chạm đất hoặc chạm tới đất

Chấp nhận tất cả các màu lông. Thông thường nhất là các màu: chuối, điều, khét, nhạn.

Khuyết điểm của gà trống không nên chọn là:
Thân quá ngắn, có khuynh hướng cong hướng lên
Đuôi cao trên 45 độ so với mặt đất
Bộ lông trên thân ít, lông cổ ít, lông mã ngắn
Chân ngắn dưới tỷ lệ 6:10 so với xương đùi
Chân có nhiều hơn 4 ngón, cẳng chân quá nhỏ
Đuôi xoè rộng hơn chiều ngang thân (kể cả cánh)
Mồng lệch
Mắt lồi
Chân có lông

Đối với gà mái:

Gà mái Tân Châu ngoài các đặc tính cơ bản của loài gà mái; chân, đầu, mỏ giống gà trống, còn các đặc điểm đặc thù sau:
Lông: màu lông ít đa dạng như gà trống, lông mềm mại, lông mã không phát triển.
Mồng, tích gà: ít phát triển
Đuôi: hơi cong lên (không phụng vỹ), lệch với phương ngang từ 20-30 độ, ít lớp hơn gà trống, thường 2 lớp đuôi, đuôi ngắn hơn gà trống.
Thân: Thân tròn trĩnh, hướng từ ức tới chân lệch không quá 30 độ so với phương ngang. Cánh ôm sát thân.
Khả năng sinh đẻ: mỗi lứa đẻ trung bình từ 8-10 trứng, nuôi con giỏi.

Khuyết điểm của gà mái không nên chọn là:
Lông kém bóng mượt, lông xù không ôm sát thân
Con mái đẻ không đều (hơn 3 ngày 1 trứng), ấp và nuôi con không tốt
Đuôi xụ
Chân quá ngắn, cánh chạm đất
Vẩy chân sần sùi.

Lai giống gà:

Sau khi chọn được giống gà tốt, việc lai tạo thế nào để giữ giống và làm cho giống ngày càng tốt hơn cũng không phải là việc đơn giản. Sau nhiều đời lai tạo, gà của thế hệ sau sẽ không còn mang nhiều đặc tính quý của gà bố mẹ. Để duy trì những đặc tính tốt của gà, người chơi phải cho các con cùng lứa lai với nhau. Việc này làm cho gà con đời sau mang nhiều dị tật, sức khoẻ kém … nhưng trong đó có vài con khoẻ mạnh, mang đầy đủ các đặc tính của gà bố mẹ. Thông thường những lứa thế này thì 40-50 con mới lựa được một cặp ưng ý để làm giống.



Thức ăn cho gà tre Tân Châu:

Với gà con: cho ăn tấm gạo, cám, rau xanh băm nhỏ, ít mồi tươi băm nhỏ.

Gà từ 3 tháng tuổi trở lên ta có thể cho ăn thêm gạo lứt và lúa, mồi tươi thì không cần phải băm nhỏ nữa. Đặc biệt lưu ý gà mái khi để và gà trống lúc thay lông. Khi thấy mặt gà mái bắt đầu đỏ tươi nên bổ sung canxi cho gà bằng cách giã nát vỏ trứng, xay nhuyễn vỏ sò, ốc trộn vào thức ăn cho gà mái ăn, cho thêm mồi tươi như cá biển, thịt cho gà. Như thế gà con nở ra mới thêm phần khoẻ mạnh và gà mái không mất sức. Lúc gà mái ấp bạn cũng nên quan tâm cho ăn đầy đủ để gà mái không bị suy, như thế mới giữ mái lâu bền được. Đối với gà trống lúc thay lông – bạn nên cho gà ăn thật nhiều mồi tươi vì lúc này gà trống rất mất sức, thức ăn tốt nhất là thịt lợn mỡ nhiều nạc ít, mỗi ngày cho ăn 3 miếng bằng ngón tay út. Không nên cho gà ăn nhiều, không tốt cho hệ tiêu hoá của nó. Không nên cho gà ăn thức ăn có quá nhiều bột mỳ hoặc cám tổng hợp vì gà sẽ rất giòn lông, lông không dẻo dai và dễ gãy. Một số người chơi để cho gà thay lông nhanh chóng, khi thấy gà bắt đầu rụng lông họ cho gà nhịn khát 1 ngày, rồi ngày sau cho nhịn ăn 1 ngày. Làm như thế 3-5 lần gà sẽ rụng lông một lượt chứ không rụng lông dần dần, cách này tuy nhanh chóng có gà chơi nhưng không nên. Vì làm như vậy là ép gà, gà sẽ mau cỗi và bộ lông sẽ không đẹp bằng để cho gà rụng lông tự nhiên.

Phòng trị bệnh cho gà tre Tân Châu:

Bệnh cầu trùng

Gà ủ rũ, xù lông, chậm chạp, phân đỏ hoặc sáp, nhiều khi có máu tươi. Ruột sưng to, trong đường tiêu hoá có dịch nhầy và máu.

Để phòng bệnh, cần cho gà uống anticoc 1g/1l nước hoặc baycoc 1ml/1l nước (uống 3 ngày).

Để trị bệnh thì tăng gấp đôi liều lượng trên.

Bệnh thương hàn

Gà ủ rũ, phân trắng loãng, hôi thối. Gà đẻ trứng giảm, trứng méo mó, mào tái nhợt hoặc teo.

Để phòng bệnh cho gà uống oxytetracylin 50-80mg/gà/ngày, dùng trong 5 ngày. Chloramphenical dùng trong 2-3 ngày.

Để trị bệnh cho gà cần tăng liều lượng lên gấp đôi.

Bệnh dịch tả

Thể cấp tính: Gà chết nhanh không biểu hiện rõ triệu chứng, thường rụt cổ, ngoẹo đầu vào cánh, ủ rũ, nhắm mắt mê man bất tỉnh, sau đó chết, khó thở, nhịp thở tăng, hắt hơi. Tiêu chảy phân màu xanh, trắng, diều căng đầy hơi. Tích, mào tím xanh. Nếu 4-5 ngày gà không chết, sẽ xuất hiện triệu chứng thần kinh, vận động tròn theo một phía, đi đứng không vững.

Cần phòng ngừa bệnh cho gà bằng vắc xin.

Để trị bệnh, dùng các thuốc tăng sức đề kháng như vitamix, vit-plus …

Bệnh Gumboro

Gumboro là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus gây ra ở gà. Virus gây bệnh thuộc nhóm không có vỏ bọc, có sức chịu đựng rất cao, thời gian nung bệnh ngắn, do đó khả năng truyền bệnh rất mạnh. Theo các điều tra gần đây tại nước ta, gà cảnh có tỷ lệ mắc bệnh rất cao. Thường mắc ở gà 4-8 tuần tuổi. Phân lúc đầu loãng, trắng, nhớt nhầy, sau loãng nâu. Gà sút cân nhanh, run rẩy.

Để phòng bệnh cần tiêm vắc xin cho gà. Chưa có thuốc đặc trị bệnh này, chủ yếu dùng thuốc tăng sức đề kháng bằng vitamix: 2g/1 lít nước, vitamin C: 1g/1 lít nước, dexa (0,5g): 1 viên/3-4 con. Dùng trong 3 ngày liên tục.